Voorbeeld van vergelijking tussen het inkomen van een loontrekkende en een zelfstandige

juli 2019

Vooraf :

Het gaat hier louter om een voorbeeld gebaseerd op willekeurige hypotheses (met name in termen van beroepskosten, gefactureerd bedrag, enz.).

Met dit voorbeeld willen we aantonen hoe het « bruto »-inkomen van een zelfstandige moet worden berekend om  het  « netto »-inkomen te kennen.

 

De belangrijkste verschillen tussen een loontrekkende en een zelfstandige zijn:

  • De btw-kwestie (belasting over de toegevoegde waarde). De btw is vaak een « boekhoudkundig spel ». De klant kan de btw die de zelfstandige betaalt namelijk aftrekken (als hij tenminste btw-plichtig is). Het is zeer belangrijk om niet te vergeten de btw te factureren, aan te geven en terug te betalen. 

  • Het feit dat de zelfstandige niet wordt betaald tijdens zijn verlof, zijn afwezigheid, zijn eerste ziektedagen (na 15 dagen ziekte geniet hij een uitkering van het ziekenfonds die vaak laag is).

  • Het feit dat de zelfstandige geen toeslagen geniet die de norm zijn geworden voor de meeste loontrekkenden, zoals de 13de maand of het dubbel vakantiegeld.

  • De zelfstandige heeft doorgaans geen garantie qua werkvolume. In geval van onderbreking /daling van het aantal opdrachten is er een onderbreking/daling van het inkomen. De zelfstandige is meer dan de loontrekkende blootgesteld aan het economische risico van een schommeling in de omzet. Over het algemeen heeft hij ook geen « opzegtermijn » voor een onderbreking of een daling van he aantal opdrachten.

  • Het feit dat de zelfstandige meer beroepskosten heeft dan de loontrekkende (in tegenstelling tot de loontrekkende moet hij zelf zijn werkinstrumenten en bepaalde verzekeringen betalen). Dit hangt sterk af van het beroep, maar vaak zijn er verborgen kosten of kosten waaraan men niet meteen denkt zoals verzekeringen.  

 

 

Hypothesen voor de berekening van het inkomen:

 

  • De loontrekkende verdient 3000 € bruto per maand (dit betekent dat zijn werkgever hierbovenop maandelijks 750€ sociale bijdragen betaalt voor de werknemer, waardoor de pensioenrechten en het recht op andere uitkeringen voor de  werknemer stijgen).

  • De zelfstandige factureert een vergoeding van  242 € per dag (200€ plus 21% btw).  Hij heeft dus een maandelijks potentieel van 22 dagen x 200, dus 4400 € per maand, na aftrek van de btw)

 

Berekening van het reëele inkomen van de zelfstandige:

 

  • Reëel gewerkte dagen per jaar, rekening houdend met 20 dagen jaarlijkse vakantie, 10 feestdagen en 10 dagen arbeidsongeschiktheid wegens ziekte en andere afwezigheden : 52*5-20 (vakantie) – 10 (feestdagen) -10 (ziekte en andere afwezigheden), dus 220 dagen.

  • Bruto jaarinkomen: 220 * 242 = 53.240 €

  • Kosten :

  • btw : de zelfstandige moet per kwartaal zijn inkomen aangeven bij de btw en 21% van de gefactureerde bedragen terugstorten aan de btw: 53.240 -21% = 44.000 €

    Opmerking : als de jaarinkomsten niet hoger zijn dan 25.000 €, kan de zelfstandige de btw-vrijstellingsregeling aanvragen. Dan betaalt hij niet langer btw (maar mag dan ook geen btw factureren ; zijn klant kan dan niet langer btw aftrekken). Bepaalde activiteiten en beroepen zijn ook vrijgesteld van btw, zoals het artsenberoep en andere medische beroepen. In sommige gevallen bedraagt de btw geen 21% , maar minder (bv. renovatie van oude gebouwen).

  • Kosten van uitrusting, materiaal en gereedschappen : 300 € per maand (het gaat hier om een pure hypothese; de kosten van uitrusting en gereedschappen hangen sterk af van de activiteit van de zelfstandige).

  • Verzekeringskosten (hypothese voor een beroep met weinig risico’s) : 120€/maand

    • Verzekering beroepsaansprakelijkheid

    • Verzekering  « arbeidsongevallen» (zelfde bescherming als de loontrekkende in geval van arbeidsongeval)

  • Verplaatsingen (hypothese) : 80€/maand

  • Sociale bijdragen: (44000 – 6000-X)*20,5% = X €; het zal dus 6465€ bedragen (na eindelijke regularisatie)

    • Belastingen (44000-6000-6465 = 31.535), dus 8818,75 €

  • Jaarlijks nettoresultaat: 44000-6000-6465-8818,75 = jaarlijks 22.716,25 € netto (dus een gemiddelde van 1893 € netto per maand)

 

Berekening van het reële netto-inkomen van de loontrekkende:

 

  • Jaarlijks inkomen: 3000 x 13,92, dus 41 760

  • Persoonlijke socialezekerheidsbijdragen: 5458 €

  • Nettoloon: 1981,5 €/maand, dus per jaar (x13,92) : 27.582 €, rekening houdend met een 13de maand en het dubbel vakantiegeld. Het gemiddelde netto maandinkomen bedraagt  dus  2299 €.

Conclusie :

Zelfs al lijkt het loon van de zelfstandige (242€ per gewerkte dag) op het eerste gezicht hoger dan dat van de loontrekkende en kon de zelfstandige verwachten veel meer te verdienen, blijkt uiteindelijk dat het netto-inkomen van de zelfstandige lager is (meer dan 20% lager).

Dit hangt natuurlijk af van een aantal hypotheses (met name het niveau van de beroepskosten) en kan sterk verschillen van geval tot geval.

Voor je kiest voor het zelfstandigenstatuut is het belangrijk na te denken over deze punten en inkomenssimulaties te maken. Dit is ook zeer belangrijk als je met de opdrachtgever (klant of werkgever) onderhandelt over de prijs van je prestaties.

ACV-United Freelancers kan je hierbij helpen.

Vaak ben je niet de enige zelfstandige/freelancer die werkt voor deze opdrachtgever. Elke zelfstandige/freelancer onderhandelt gewoonlijk individueel over zijn overeenkomst, zijn loon en de arbeidsvoorwaarden. Vaak legt de werkgever dus eenzijdig arbeidsvoorwaarden op, want het is « te nemen of te laten ».

ACV-United Freelancers organiseert de zelfstandigen, licht ze in en bundelt gelijkaardige situaties. Op die manier wil het de vaak scheefgetrokken verhouding tussen zelfstandige en opdrachtgever rechttrekken.