Kiezen voor een eenmanszaak of voor een vennootschap?

Een zelfstandige freelancer zonder personeel kan zijn beroep uitoefenen als zelfstandige natuurlijke persoon (een eenmanszaak) of een vennootschap oprichten, waarvan hij dan aandeelhouder en bestuurder of beherend vennoot wordt.  

Stairs

 Je hoeft niet onmiddellijk voor de ene of andere vorm te kiezen (je kan starten als eenmanszaak en later overstappen naar een vennootschap).  Wanneer wordt een vennootschap interessant?

  • als je wilt werken met vennoten;

  • wanneer je een serieuze kapitaalsverhoging wilt om te investeren en je activiteit uit te bouwen en je het bijkomende kapitaal zelf niet kan vrijmaken;

  • wanneer de activiteit veel kosten en investeringen en hoge economische risico's genereert. Dan is het aangewezen om het vermogen van de activiteit (van de vennootschap) en het privévermogen van de zelfstandige te scheiden;  

  • wanneer er sprake is van een verkoop en/of overdracht van de activiteit.

 

Starten met een eigen zaak brengt best wat kosten met zich mee:  

  • de boekhoudkosten en administratieve formaliteiten liggen veel hoger. Als je nu een boekhouder inschakelt, moet je daarvoor het “vennootschapstarief” betalen;

  • de kosten en formaliteiten die verbonden zijn met de oprichting van de vennootschap, structurele veranderingen en de vereffening van de vennootschap. Voor elke wijziging dien je naar de notaris te gaan. Meestal gaat de oprichting van een vennootschap gepaard met het opstellen van statuten en een financieel plan. Bij de opstart van een nv dien je een startkapitaal van 61 500 euro in te brengen.

 Vaak hoor je dat je met een “vennootschap” fiscaal kan optimaliseren. Opgelet hiermee: het vermogen van de vennootschap en van de zelfstandige worden in dit geval twee afzonderlijke zaken.

 

De voordelen:

  • in geval van niet-betaling door de vennootschap en, erger nog, faillissement kunnen schuldeisers enkel beslag leggen op het vermogen van de vennootschap, niet op het privévermogen van de zelfstandige beheerder of vennoot (behalve in het geval van een vennootschap met onbeperkte aansprakelijkheid en, voor alle vennootschappen, wanneer de oprichters  aansprakelijk kunnen worden gesteld binnen de eerste drie jaar na de oprichting van de vennootschap).

  • Ter vergelijking: het privévermogen van de zelfstandige natuurlijke persoon kan door schuldeisers in beslag worden genomen indien zijn activiteit schulden heeft gecreëerd. De zelfstandige natuurlijke persoon kan echter zijn privéwoning beschermen door een verklaring van niet-vatbaarheid voor beslag af te leggen bij een notaris, wat zo’n 1000 euro kost.

Er is echter ook een nadeel verbonden aan deze scheiding van vermogens: 

  • de winst van de vennootschap vormt geen "loon” voor de bestuurder en mag niet voor privédoeleinden gebruikt worden. In tegenstelling tot de eenmanszaak waar de volledige winst van de activiteit als loon mag worden beschouwd.

    De winst van de vennootschap is onderworpen aan de vennootschapsbelasting die wordt berekend volgens  een vast tarief (20 tot 30%).

    De werknemer ontvangt een inkomen van de vennootschap, onder de vorm van een bezoldiging als bedrijfsleider (onderworpen aan de personenbelasting), en kan ook dividenden ontvangen (belast als roerend inkomen tegen 15 of 30%).

     

De inkomsten die de zelfstandige werknemer aan zijn vennootschap kan onttrekken, worden dus meestal tweemaal belast (eerst in de vennootschapsbelasting, vervolgens in de personenbelasting of via de bedrijfsvoorheffing). In de meeste belastingregelingen keert de bedrijfsleider zichzelf een laag loon uit en dus ook lagere sociale bijdragen, wat een besparing op korte termijn betekent, maar ook een verlies op lange termijn (lagere sociale zekerheidsuitkeringen zoals pensioenen).

Als de zelfstandige werknemer dus alle inkomsten uit zijn activiteit regelmatig moet kunnen besteden, heeft hij er waarschijnlijk geen belang bij om een vennootschap op te richten.

Light bulb

 Beantwoord de volgende vragen om te weten of je als "eenmanszaak of vennootschap" wilt starten:

  • Wat is de omzet van mijn activiteit? Is het voldoende om de oprichting van een vennootschap te rechtvaardigen? Heb ik een idee van de extra kosten (oprichtingskosten en terugkerende kosten)?

  • Wil ik samenwerken met andere zelfstandigen?

  • Vereist mijn activiteit grote investeringen die ik zelf niet kan bekostigen en waarvoor ik dus een beroep moet doen op extern kapitaal?

  • Wordt de activiteit blootgesteld aan grote professionele en/of economische risico's?

  • Hoe gaat de vennootschap mijn inkomen betalen, in welke vorm, hoe vaak en hoeveel? Kan ik mijn inkomen simuleren, na aftrek van de vennootschaps- en personenbelasting?

  • Overweeg ik verkoop (wederverkoop van de activiteit) of overdracht (aan de erfgenamen)?

 Sommige zelfstandigen, voornamelijk zelfstandigen in bijberoep, richten een vzw op om hun activiteit erin onder te brengen.

Sta er wel bij stil dat een vzw een zeer bijzondere vennootschapsvorm is, aangezien het niet mogelijk is jezelf een inkomen uit te keren: de winst en het vermogen (patrimonium, investeringen, instrumenten) van de vzw kunnen niet aan haar oprichter(s) of bedrijfsleiders worden uitgekeerd. "De vzw beoogt een belangeloos doel en mag geen vermogensvoordelen uitkeren of bezorgen aan de oprichters, leden, de bestuurders of andere personen”.

Normaal gesproken word je, zelfs als bestuurder van een vzw, niet betaald. De statuten kunnen voorzien in een vergoeding, maar deze moet bescheiden blijven. Je kan werknemer zijn in je vzw, maar dan is de fiscale en sociale wetgeving van toepassing.

 Een zelfstandige zal zijn activiteit of een deel ervan dus in de vorm van een vzw onderbrengen indien hij er geen inkomsten uit wil halen en indien hij de persoonlijkheid, het vermogen, de kosten en de verplichtingen van de vzw wenst te scheiden van zijn eigen vermogen.

  

Interessante links: